|
Open brief van de theoloog Eugen
Drewermann aan Joseph Ratzinger
- Paus Benedictus XVI - naar aanleiding van diens
bezoek aan Freiburg. SWR2 journaal op de morgen van
19-09-2011. Zeer geachte heer
Ratzinger, Anders mag en kan
ik u niet aanspreken. Ja, zelfs niet in een groet via dit fictieve adres van een
radio-uitzending. Heeft Jezus zelf niet tegen zijn leerlingen gezegd: “Laat
je geen ‘vader’ noemen, want jullie hebben maar één vader, de Vader in de
hemel.” Hoe kan er dan christelijk gezien een “Pater Patrum”,
een vader van alle vaders, een paus bestaan, die zich aanmeet ambtshalve God
op aarde te vertegenwoordigen? God heeft geen
vertegenwoordigers nodig. Juist daarom is het christelijk gezien een kardinale
fout van het rooms-katholicisme dat God gebonden wordt aan een vaderlijk ambt
dat aanspraak maakt op godgelijkheid en uitgerust wordt met onfeilbaarheid in
alle vragen die menselijk relevant zijn. Dit, uw ambt,
mijnheer Ratzinger, schuift zich als de maan voor
de zon, en verduistert met haar schaduw de gehele aarde. Een Petrusambt? Geenszins. Toen Jezus volgens een legende aan
de oever van het meer van Galilea het wonder van de
rijke visvangst bewerkte, viel Petrus op zijn
knieën en smeekte Jezus om van hem weg te gaan, omdat hij slechts een
zondig mens was. Juist dit inzicht in de eigen feilbaarheid maakt hem in
Jezus’ ogen bekwaam om de beslissende ervaring door te geven dat God nabij
is, zelfs in onze schuld. Onvoorwaardelijk en zonder dat een priester eerst
een offer moet brengen. Geen ambt geeft
daarvoor dispensatie en geen ambt kan dat mogelijk maken. “God is persoon en
laat zich niet naar de mond praten met ambtelijke formulieren”, schreef Sören Kierkegaard. Wat God graag zou
willen zien is dat we als persoon leven en hoe we dat doen. Alle ambtenarij
in religieuze zaken is voor God niets anders dan aanmatiging, vervalsing, een
maskerade. Het pauselijk ambt is een maximale persiflage van de profeten, van
het door en door persoonlijke van het menselijk bestaan. Juist de
gebondenheid van levensvragen aan de onpersoonlijkheid van de klerikale
ambtshiërarchie maakt van de zaak van Jezus een soort archaïsche magie die
enkel een pure machtsuitbreiding dient. Ze vervalst de vrijheid van het
vertrouwen tot een daad van gehoorzaamheid en het uit handen geven van eigen
verantwoordelijkheid. Dat werkt niet helend maar vernietigend door de
vervreemding van de eigen persoon onder de voorgeschreven groepsdwang van een
hol kerkencollectief. Kan de vervorming van het christelijke nog erger
worden? Jazeker. De kerk
van Rome, aan het hoofd waarvan u staat, mijnheer Ratzinger,
omkleedt haar hoge priesterambt met voorstellingen uit de Perzisch-Romeinse
heersers- en keizerscultus en zoekt letterlijk met de zaak van Jezus hoge staat
te voeren. De absolutistische monarch van de kerkelijke staat Rome, de
opvolger van de keizers, niet de navolger van Petrus
of Jezus, is degene in wiens hoedanigheid u in september 2011 het
democratisch gekozen parlement van de Bondsrepubliek Duitsland wilt bezoeken.
Het is mijn wens –
neen, het is de dringende oproep van Jezus aan u: Bevrijdt u zichzelf van de
notoire, neurotische vervalsing van het leven door een leer van doctrinaire
dogma’s. Volgt u in waarheid Petrus na, die tegen
de hogepriester van zijn dagen zei: “Men moet God meer gehoorzamen dan
mensen.” Alle problemen
die in uw kerk naar boven zijn gekomen, de vervormde seksuele ethiek, het
gedwongen celibaat, de ondergeschikte rol van vrouwen, de buitensluiting van
protestanten, de ontbrekende interreligieuze dialoog – al deze problemen
laten zich een voor een oplossen en dan kunt u zich eindelijk richten op de
vragen die voor u toch ook uiterst dringend moeten zijn: De derde wereld, de
groeiende militarisering van de buitenlandse politiek (begeleid overigens
door uw eigen legerbisschoppen), de bevolkingsexplosie met ernstige gevolgen
voor planten en dieren op deze aarde, de asielzoekers, de praktijken van
doodstraf en marteling. Hoe anders zou u over deze vragen kunnen spreken als
u vrij was en niet langer een theocraat van de kerk van Rome, maar heel
eenvoudig een geloofwaardig christen als spreekbuis van vele gelovigen! De
vrijmoedigheid, die Jezus in zijn spreken aan de dag legde, is dringend nodig
in de Duitse Bundestag in Berlijn. Eugen Drewermann |